“Kỳ sơn tú thủy” Tuyết Sơn – Hành trình khám phá tuyến Chùa Hương vắng vẻ và thẳm sâu

Mỗi độ xuân về, dòng người lại nô nức trảy hội Chùa Hương. Thuyền xuôi suối Yến, lễ Phật ở Thiên Trù, chiêm bái động Hương Tích - những hành trình quen thuộc đã trở thành ký ức tập thể của bao thế hệ người Việt. Nhưng ẩn sâu trong quần thể danh thắng ấy, vẫn còn một tuyến tham quan ít người biết, ít người đi, lặng lẽ mà thẳm sâu: tuyến Tuyết Sơn - chùa Bảo Đài.

Đó là nơi núi và nước giao hòa theo cách rất riêng; nơi rừng mơ cổ thì thầm câu chuyện hàng trăm năm; nơi những thạch nhũ trong lòng núi lặng lẽ chảy thời gian; và cũng là nơi người ta tìm thấy một Chùa Hương khác, vắng vẻ hơn, trầm mặc hơn, đúng nghĩa “kỳ sơn tú thủy” như lời đề khắc của chúa Trịnh Sâm cách đây hơn hai thế kỷ.

Hương Sơn - một địa danh, nhiều tầng ký ức

Sau sáp nhập địa giới hành chính, quần thể di tích danh thắng Chùa Hương nay thuộc xã Hương Sơn, thành phố Hà Nội. Cái tên Mỹ Đức đã trở thành ký ức hành chính, nhưng Hương Sơn - vùng đất Phật linh thiêng thì vẫn nguyên vẹn hồn cốt xưa, thậm chí đang mở ra những hướng đi mới cho du lịch bền vững, trải nghiệm chiều sâu.

Nếu tuyến Hương Tích đông đúc là “trục chính” của mùa lễ hội, thì Tuyết Sơn lại giống một con đường nhỏ dành cho những ai muốn đi chậm, muốn nghe tiếng gió qua rừng, tiếng mái chèo khẽ chạm mặt nước, và tiếng lòng mình lắng xuống giữa non nước.

Con đường về miền “kỳ sơn tú thủy”

Để đến Tuyết Sơn - chùa Bảo Đài, du khách có thể chọn đường bộ hoặc đường thủy. Nhưng đã đến đây, hãy thử một lần đi đò trên dòng suối Tuyết Sơn dài chừng 1,5km. Thuyền lướt nhẹ giữa một bên là những dãy núi mang hình thù kỳ thú - Thuyền Rồng, Phượng Hoàng, Ba Tòa - một bên là cánh đồng lúa trải rộng, xanh mướt theo mùa.

Không phải ngẫu nhiên mà chúa Trịnh Sâm, người nổi tiếng sành du ngoạn và am tường văn chương, đã đề tặng bốn chữ “kỳ sơn tú thủy” cho vùng cảnh này. Đó là vẻ đẹp không phô trương, không choáng ngợp, mà thấm dần, càng ngắm càng đặc sắc. Thuyền cập bến Tuyết Sơn, đi bộ chừng 200m, du khách gặp Chùa Bảo Đài nép mình dưới chân núi. Chùa được dựng từ năm 1694, trải qua nhiều lần trùng tu, chùa mang dáng dấp kiến trúc thời Nguyễn, nhưng tinh thần Phật giáo và sự tĩnh tại thì vẫn vẹn nguyên.

Chùa Bảo Đài tĩnh lặng giữa cau vua và ngọc lan cổ

Bước qua tam quan, một khoảng sân rộng mở ra, hai hàng cau vua thẳng tắp như hàng quân danh dự. Phía bên phải là mộ tháp cổ, lặng lẽ canh giữ thời gian. Chùa không lớn, không cầu kỳ, nhưng từng chi tiết đều toát lên sự chừng mực và tiết chế - phẩm chất rất “thiền” của kiến trúc Phật giáo Việt.

Chính điện nằm sau vài chục bậc đá, bên phải là hai cây ngọc lan cổ thụ hơn 300 năm tuổi. Những nhánh cây lớn tỏa ra thành nhiều thân nhỏ, mùa hoa nở, hương lan dìu dịu quyện vào không khí, đủ khiến người ta quên mất khái niệm ồn ào.

Rừng mơ cổ mùa hoa trắng cả Hương Sơn

Từ chùa Bảo Đài, con đường nhỏ men theo vách núi đưa du khách lên động Tuyết Sơn. Dọc lối đi, những thảm lan rừng bò từ mặt đất lên vách đá, tre xanh rì rào trong gió, và rồi bất ngờ mở ra một khoảng rừng mơ cổ.

Khi hoa mơ nở, cả sườn núi Hương Sơn như phủ một lớp sương trắng. Không cần đi xa tới Mộc Châu hay Bắc Hà, ngay giữa Hà Nội, du khách vẫn có thể chạm vào một mùa hoa tinh khiết, mộc mạc và rất đỗi an yên. Những gốc mơ ở đây đã hàng chục năm tuổi, được người dân thôn Phú Yên gìn giữ như báu vật. Mơ Hương Sơn không chỉ để ngắm, mà còn là đặc sản nức tiếng, giá trị kinh tế cao, gắn với sinh kế bền vững của cộng đồng.

Động Tuyết Sơn - Ngọc Long ẩn mình trong đá

Đi thêm khoảng 1km qua những đoạn rừng rậm, đôi chỗ gồ ghề, du khách tới cửa động Tuyết Sơn. Trên vòm đá, ba chữ Hán “Ngọc Long động” hiện ra, gợi liên tưởng đến những khối nhũ đá bên trong, có chỗ quấn quýt như ổ rồng, óng ánh trong ánh sáng mờ ảo.

Động chia làm hai nhánh. Một nhánh là Tam bảo thờ Phật, bên cạnh là khối thạch nhũ được gọi là “cây trường tuyết”. Trong vách đá có phù điêu tạc hình quận chúa Ngọc Hương - người đã mở động làm nơi thờ Phật, với nét mặt hiền từ, an nhiên. Nhánh còn lại là điện thờ Mẫu, có tượng các cô, các cậu bằng đá, hòa quyện tín ngưỡng dân gian và Phật giáo trong cùng một không gian linh thiêng.

Tuyến Tuyết Sơn - lời giải cho bài toán du lịch bốn mùa

Không đông đúc, không chen chúc, tuyến Tuyết Sơn - chùa Bảo Đài đang được nhìn nhận như một “chìa khóa mềm” để kéo dài mùa du lịch Chùa Hương. Ngoài mùa lễ hội đầu năm, nơi đây còn hấp dẫn vào mùa hoa mơ, mùa sen, mùa rau sắng, những sản vật bản địa gắn với nhịp sống của người dân Hương Sơn.

Du xuân Chùa Hương cùng Tiên Phong Travel

Nắm bắt xu hướng du lịch trải nghiệm và nhu cầu “đi chậm, đi sâu”, Tiên Phong Travel đã thiết kế các chương trình tour Chùa Hương linh hoạt, trong đó có thể kết hợp tuyến Tuyết Sơn - chùa Bảo Đài, giúp du khách không chỉ “đi lễ” mà còn “đi cảm”.

Hành trình một ngày vẫn đủ đầy: xuôi suối, lễ Phật, vãng cảnh, thưởng thức ẩm thực địa phương, nhưng được bổ sung những lát cắt tinh tế với rừng mơ cổ, động Ngọc Long, những câu chuyện lịch sử ít người biết. Với Tiên Phong Travel, mỗi chuyến đi không chỉ là dịch vụ, mà là một hành trình kể chuyện, nơi du khách trở thành nhân vật chính.

Và nếu muốn một hành trình được thiết kế chỉn chu, hiểu địa phương, tôn trọng di sản và đề cao trải nghiệm, Tiên Phong Travel sẵn sàng đồng hành - để mỗi chuyến du xuân về Hương Sơn không chỉ là một chuyến đi, mà là một ký ức đẹp, bền lâu theo năm tháng.