Làng Nghề Dệt Đũi Nam Cao Nức Tiếng Ở Hưng Yên Và Những Góc Check-In Thần Thánh Bạn Biết Chưa?

Giữa vùng trung châu yên bình, làng dệt đũi Nam Cao - nơi lưu giữ kỹ nghệ rút đũi hơn 400 năm đang trở thành điểm check-in “gây sốt” với du khách nhờ không gian mộc mạc, những khung cửi cổ và sắc màu nhuộm tự nhiên độc đáo. Một Hưng Yên rất khác đang hiện lên từ chính những góc làng tưởng như bình dị ấy.

Không gian kể chuyện của một làng nghề bốn thế kỷ

Làng nghề dệt đũi Nam Cao là điểm đến nằm trong chương trình tour trải nghiệm Hưng Yên do Tiên Phong Travel xây dựng cho du khách Hà Nội và khách quốc tế. Ở đây, di sản không nằm trong bảo tàng hay trên kệ trưng bày; di sản sống động ngay trên đôi tay người thợ, trên từng mái hiên cũ rêu phong, trên những cuộn sợi óng mượt còn phảng phất mùi kén tằm ngâm nước.

Theo sử liệu, nghề dệt đũi xuất hiện tại Nam Cao từ năm 1584, gắn liền câu chuyện hai bà tổ nghề Từ Tiên và Từ An rời làng Vân Xa (Hà Tây cũ) về lập nghiệp. Trong không gian làng quê Bắc Bộ xưa, người dân “nửa mùa cày cấy, nửa mùa lên khung cửi”. Những tấm đũi đầu tiên ra đời từ đôi chân đạp cửi, từ tiếng thoi đưa miệt mài và từ sự kỷ luật khắt khe của bàn tay người thợ.

Giám đốc Hợp tác xã lụa đũi Nam Cao, bà Lương Thanh Hạnh, kể: “Người xưa vẫn dặn nhau ‘thoi đi một tấc, đời để lại ngàn công’. Làm đũi là làm bằng đức kiên nhẫn, bằng sự chậm rãi cần thiết để tạo ra cái đẹp”.

Tinh hoa rút lõi tơ tằm - bí quyết đưa danh tiếng Nam Cao vượt biên giới

Danh tiếng Nam Cao lan rộng từ cuối thế kỷ XIX, khi kỹ thuật rút lõi tơ tằm đạt đến độ tinh xảo. Sợi đũi rút tay giữ được độ xốp tự nhiên, ấm mùa đông và thoáng nhẹ mùa hạ – điều mà máy móc hiện đại vẫn khó sao chép.

Với định hướng phát triển xanh, Hợp tác xã lụa đũi Nam Cao kiên trì áp dụng công nghệ nhuộm tự nhiên từ cây, lá, quả bản địa: đỏ từ gấc, tím nếp cẩm, vàng nguyên bản từ kén tằm… Những gam màu mềm mại ấy đang trở thành xu hướng thời trang bền vững mà nhiều nhà thiết kế trong nước tìm đến.

Không gian làng nghề vẫn còn nhiều nghệ nhân cao tuổi - những người giữ trong tay kỹ thuật truyền đời. Cụ Phạm Thị Hồng, 95 tuổi, vẫn đều đặn kéo đũi mỗi ngày dưới mái hiên cũ. “Một ngày kéo 100 gram đũi mà thấy vui lắm”, cụ cười hiền.

Theo bà Hạnh, rút đũi là công đoạn vất vả nhất: “Bàn tay phải ngâm nước liên tục. Sợi nào đứt phải tinh mắt tìm, rồi vê lại cho tròn. Khó mà nhanh được. Nhưng mỗi gram đũi là một phần tâm huyết”. Chính sự thủ công tỉ mỉ ấy đã tạo nên “cái hồn” đặc trưng của đũi Nam Cao.

Từ thời hoàng kim đến giai đoạn suy giảm, rồi hồi sinh mạnh mẽ

Năm 2000, Nam Cao có tới 1.568 khung dệt hoạt động mỗi ngày, con số cho thấy sự phồn thịnh hiếm thấy với một làng nghề Bắc Bộ. Hàng hóa xuất sang Pháp, châu Âu, Lào, Thái Lan… Thế nhưng cơ chế thị trường từ năm 1986 khiến nghề bị chững lại, xuất khẩu không chính ngạch bấp bênh, nhiều hộ buộc phải cất khung cửi. Đến 30/8/2019, bằng công nhận làng nghề thậm chí bị thu hồi.

Nhưng sự lặng lẽ ấy không đủ để dập tắt ngọn lửa nghề. Từ năm 1992, phong trào khôi phục được thắp lên trở lại. Người dân dựng lại khung cửi, gom kén, rút đũi, làm việc trong sự sẻ chia và niềm tự hào âm thầm. Tính đến nay, xã Lê Lợi có gần 200 lao động theo nghề, tại 2 doanh nghiệp, 1 hợp tác xã và 3 hộ sản xuất với thu nhập 5-8 triệu đồng/tháng.

Ngày 10/11/2023, nghề dệt đũi Nam Cao được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đến năm 2025, Bộ chăn ga lụa đũi của Hợp tác xã trở thành sản phẩm OCOP 4 sao, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc nâng tầm chất lượng và thiết kế.

Điểm đến không thể thiếu trong tour du lịch Hưng Yên

Năm 2024, Nam Cao đón gần 30.000 lượt khách, trong đó 10.000 khách quốc tế, con số kỷ lục trong lịch sử làng nghề. Các đoàn du khách, đặc biệt là khách châu Âu và Đông Bắc Á, bị cuốn hút bởi sự bình yên, nguyên bản và tính chân thực hiếm gặp.

Nằm trong tuyến Tour Du lịch Hưng Yên - Làng nghề & Văn hóa bản địa của Tiên Phong Travel, Nam Cao trở thành điểm dừng quan trọng để du khách: Trải nghiệm kéo sợi, dệt vải, nhuộm khăn tự nhiên; Gặp gỡ nghệ nhân cao tuổi; Tìm hiểu câu chuyện nghề hơn bốn thế kỷ; Mua sắm khăn lụa, áo dài, chăn ga đũi 100% thủ công…

Trải nghiệm nhuộm khăn được xem là hoạt động “đắt khách” nhất. Du khách thả màu trên mặt nước và tạo họa tiết theo ý thích - mỗi chiếc khăn là một tác phẩm riêng. Cũng chính từ khoảnh khắc trực tiếp kéo sợi, ngâm tay trong nước, du khách mới thật sự cảm nhận được sự nhẫn nại mà nghề thủ công yêu cầu.

Lụa đũi Nam Cao được yêu thích bởi sự mềm mại, thoáng nhẹ, thân thiện với làn da. Những tấm khăn hay cuộn vải mang về từ đây không đơn thuần là món quà lưu niệm, mà là câu chuyện dài của một làng nghề trăm tuổi.

Hạt nhân trong phát triển du lịch nông thôn Hưng Yên

Trong chiến lược phát triển du lịch địa phương, xã Lê Lợi đang xây dựng mô hình kết hợp sản xuất, trải nghiệm, sinh thái, hướng tới mở rộng thương hiệu “Đũi Nam Cao” trên thị trường quốc tế. Việc áp dụng công nghệ hiện đại trong khâu hoàn thiện sản phẩm, đồng thời duy trì kỹ nghệ thủ công truyền thống, đang giúp Nam Cao tiến gần hơn đến mô hình làng nghề kiểu mẫu.

Làng nghề được kỳ vọng trở thành “trung tâm trải nghiệm” của tuyến du lịch làng nghề sông Hồng. Với ưu thế vị trí gần Hà Nội, Nam Cao đang nổi lên như điểm đến cuối tuần lý tưởng cho du khách Thủ đô.

Tiên Phong Travel đang khai thác các gói tour chuyên sâu theo hướng: Tour trải nghiệm làng nghề kết hợp thực hành thủ công; Tour văn hóa – sinh thái; Tour riêng cho gia đình, học sinh, khách quốc tế ưa thích trải nghiệm sâu.

Các tour đều được thiết kế để du khách “sống chậm”, lắng nghe câu chuyện của đất và nghề, đồng thời khám phá các điểm đến lân cận như Phố Hiến, chùa Chuông, làng tương Bần, các trang trại nông nghiệp sạch của Hưng Yên.

Giữa vùng đất trầm tích văn hóa Bắc Bộ, tiếng thoi đưa vẫn đều đặn mỗi ngày. Những người thợ già vẫn tỉ mẩn rút sợi. Những lớp trẻ đang học nghề. Những sản phẩm mới ra đời trong sự sáng tạo thận trọng và lòng biết ơn với cha ông.

Nghề dệt đũi Nam Cao đang dệt nên nhiều hơn những tấm vải. Đó là ký ức bền bỉ của bao thế hệ, là niềm tự hào của người Hưng Yên, và là minh chứng rằng một nghề thủ công truyền thống, nếu được gìn giữ bằng tinh thần cộng đồng và được hỗ trợ bởi du lịch, hoàn toàn có thể hồi sinh mạnh mẽ và vươn xa.

Với du khách Hà Nội, hành trình về làng nghề dệt đũi Nam Cao cùng Tiên Phong Travel không chỉ là chuyến đi khám phá một làng nghề 400 năm tuổi. Đó còn là dịp trở về với những giá trị nguyên bản, để thấy rằng sự tinh tế, bền bỉ và chân thành vẫn luôn là “tài sản vô giá” của người Việt.

Công ty TNHH du lịch dịch vụ Tiên Phong Travel

Điện thoại: 0989 271 238 / 0968 312 555

Email: info@tptravel.com.vn

Website: https://tptravel.com.vn

Fanpage: https://www.facebook.com/tienphongtravel/

Tiktok: https://www.tiktok.com/@tp.travel

Zalo Oa: https://zalo.me/tienphongtravel