Làng Sen quê Bác: Hành trình về nguồn giữa mùa sen Kim Liên, Nghệ An

Làng Sen quê Bác thuộc xã Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An, là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ra và sống những năm tháng tuổi thơ. Khu di tích gồm Làng Sen quê nội và Làng Hoàng Trù quê ngoại, mỗi mái nhà tranh, giếng nước hay đầm sen đều mang theo một câu chuyện. Hãy cùng Tiên Phong Travel thực hiện chuyến về nguồn đầy xúc động này.

1. Làng Sen quê Bác ở đâu? Hai làng, một cội nguồn

Làng Sen quê Bác hay còn được gọi là làng Kim Liên, nằm ở xã Kim Liên, trước đây thuộc huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Khu di tích Kim Liên cách thành phố Vinh khoảng 15 km, và được nhiều nguồn giới thiệu là một Khu di tích quốc gia đặc biệt. Theo thông tin về sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, tên xã Kim Liên được giữ lại, nên bạn có thể yên tâm tìm đường theo tên gọi này.

Khu di tích có hai điểm chính. Làng Sen là quê nội, gắn với gia đình cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc. Làng Hoàng Trù, còn được người dân gọi là làng Chùa, là quê ngoại, nơi gia đình cụ Hoàng Xuân Đường sinh sống. Hai ngôi làng cách nhau không xa, tạo thành một hành trình tham quan trọn vẹn trong một buổi sáng hoặc cả ngày.

2. Dấu chân tuổi thơ của Nguyễn Tất Thành

Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ngày 19/5/1890, tại Làng Hoàng Trù, với tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung, sau này được biết đến với tên Nguyễn Tất Thành. Cha của Người là cụ Nguyễn Sinh Sắc, mẹ là bà Hoàng Thị Loan. Theo các tư liệu, năm 1895 gia đình vào Huế để cha đi thi Hội, ở một căn nhà nhỏ trong Thành Nội.

Năm 1901, bà Hoàng Thị Loan qua đời tại Huế ở tuổi 33. Sau đó gia đình trở về quê nhà, và theo thông tin từ khu di tích, những năm 1901–1906 là thời gian cậu Thành sống ở Làng Sen. Tổng cộng, tuổi thơ và thiếu thời của Người gắn với Nam Đàn khoảng mười năm, trước khi tiếp tục hành trình học tập và hoạt động ở Huế.

3. Dạo bước Làng Sen, quê nội của Bác

3.1 Ngôi nhà tranh của cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc

Ngôi nhà ở Làng Sen là nơi gia đình sống trong những năm cậu Thành sống tại quê. Căn nhà mộc mạc với tường đất, mái tranh và những vật dụng thường ngày như bộ phản gỗ, chiếc tủ, mâm, giường. Du khách đứng trước thềm nhà sẽ cảm nhận rõ sự giản dị của một gia đình nhà nho nghèo xứ Nghệ.

3.2 Giếng Cốc, lò rèn cố Điền và nhà thờ họ Nguyễn Sinh

Trong cụm di tích ở Làng Sen còn có nhà cụ Nguyễn Sinh Nhậm, giếng Cốc, lò rèn cố Điền và nhà thờ họ Nguyễn Sinh. Theo tài liệu giới thiệu của khu di tích, nhà thờ họ Nguyễn Sinh được xây dựng năm 1843. Những địa điểm nhỏ nhưng đầy kỷ niệm này giúp bạn hình dung nếp sống làng quê Nghệ An thời xưa.

3.3 Núi Chung và đền Chung Sơn

Phía sau làng là núi Chung, nơi có đền Chung Sơn, ngôi đền thờ gia tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ đây, nhìn xuống khu di tích và những cánh đồng Kim Liên, bạn sẽ thấy rõ vị trí của làng quê trong không gian xanh yên bình xứ Nghệ.

Trong khuôn viên Làng Sen còn có khu trưng bày và nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, được xây dựng từ năm 1970. Nơi đây trưng bày tiểu sử và hiện vật, tư liệu về cuộc đời Người.

4. Làng Hoàng Trù, nơi Bác chào đời

Làng Hoàng Trù là quê ngoại, nơi Bác sinh ra và sống đến năm lên ba. Căn nhà của ông bà ngoại mang dáng vẻ nhà tranh quen thuộc, bên trong còn những hiện vật như khung cửi, võng gai, bàn nghiên. Đây là nơi mẹ Người từng dệt vải và ru con những câu hát dân ca xứ Nghệ.

Gần đó là nhà thờ chi họ Hoàng Xuân, được hoàn thành năm 1881 theo tài liệu giới thiệu. Đứng trong không gian yên tĩnh của làng Hoàng Trù, bạn sẽ hiểu vì sao nơi đây luôn khiến người đến thăm lặng đi giữa những câu chuyện về một thời thơ ấu.

5. Khu mộ bà Hoàng Thị Loan trên núi Đại Huệ

Thân mẫu của Bác được an táng trên sườn Động Tranh, thuộc dãy núi Đại Huệ. Khu mộ được xây dựng quy mô vào năm 1984, với hình khung cửi tượng trưng cho nghề dệt vải của bà. Con đường lên mộ yên tĩnh, nhiều cây xanh, thích hợp để du khách thắp nén hương tưởng nhớ trong sự trang nghiêm.

6. Mùa sen và Lễ hội Làng Sen

Tên gọi “Làng Sen” gợi hình ảnh những đầm sen nở rộ vào mùa hè. Nhiều nguồn khuyên rằng tháng 5 là thời điểm đẹp để về thăm quê Bác, khi trời trong và sen nở. Tháng 5 cũng là dịp kỷ niệm ngày sinh nhật Bác (19/5), nên khu di tích đón rất đông khách trong tháng này.

Lễ hội Làng Sen thường được tổ chức quanh dịp 19/5. Năm 2025, lễ hội diễn ra từ ngày 12 đến 19/5 để kỷ niệm 135 năm ngày sinh của Người, gồm phần lễ dâng hoa, dâng hương và phần hội với triển lãm ảnh, tuần phim, giao lưu nghệ thuật. Bạn nên theo dõi thông báo mới nhất nếu muốn đi đúng dịp lễ hội.

7. Kinh nghiệm về thăm Làng Sen quê Bác

7.1 Di chuyển

Từ thành phố Vinh, bạn đi theo Quốc lộ 46 khoảng 13 km rồi rẽ trái thêm khoảng 1 km là đến khu di tích. Từ Hà Nội, bạn đi Quốc lộ 1A hoặc cao tốc Bắc – Nam đến Nghệ An, rồi đi tiếp theo hướng Nam Đàn. Nếu đi tour, xe sẽ đón và đưa trực tiếp nên bạn không cần lo đường sá.

7.2 Lưu ý khi tham quan

• Giờ mở cửa: khu di tích mở cửa cả tuần, kể cả lễ Tết, giờ mở cửa có thể khác nhau theo mùa nên cần kiểm tra trước.
• Trang phục: chọn trang phục lịch sự, kín đáo, phù hợp không gian trang nghiêm.
• Ứng xử: giữ trật tự, không sờ vào hiện vật và tuân theo hướng dẫn của ban quản lý.
• Thời tiết: mùa hè nắng nóng, mang nón và nước; mùa đông ở Nghệ An khá lạnh, nên mang áo ấm.
• Kết hợp: bạn có thể ghé thêm chùa Đại Tuệ và làng nghề tương Nam Đàn trong cùng chuyến đi.

Kết luận

Làng Sen quê Bác không phải điểm đến để ngắm cảnh vội vàng, mà là nơi để chậm lại, nhìn vào mái nhà tranh, giếng nước và đầm sen để hiểu hơn về nguồn cội của một con người vĩ đại. Một lần về Kim Liên sẽ để lại trong bạn nhiều xúc động khó quên.

Bạn đang lên kế hoạch về thăm Làng Sen quê Bác? Hãy liên hệ Tiên Phong Travel để được tư vấn lịch trình, phương tiện và thời điểm phù hợp.