Lên Bắc Sơn Xem Người Tày Gặt Lúa, Giã Gạo, Làm Bánh Chưng Đen

Khi những cơn gió đầu thu khẽ qua sườn núi đá vôi, Bắc Sơn bắt đầu bước vào thời khắc đẹp nhất trong năm. Thung lũng nằm gọn dưới chân đỉnh Nà Lay bỗng trở thành một tấm thảm vàng óng ánh, từng thửa ruộng bậc thang xếp chồng lên nhau tạo thành những đường vân mềm mại, uốn lượn như mặt nước hồ lúc gió khẽ lay. Cây lúa tròn hạt, nặng bông, nghiêng mình trong nắng, toả ra hương thơm dịu ngọt khiến bất kỳ ai đặt chân tới đều thấy trái tim mình lắng lại.

Trong không khí rộn ràng ấy, Mùa vàng Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn trở thành một miền trải nghiệm vừa lạ vừa thân quen đối với du khách. Một mùa hội mà mỗi âm thanh, mỗi màu sắc đều gợi nhớ về những ngày lao động xưa cũ của đồng bào Tày. Mỗi người đến Bắc Sơn mùa này đều có cảm giác như được quay trở về tuổi thơ của chính mình, nơi tiếng cười trong veo hoà vào tiếng lúa rì rào.

Cũng trong thời khắc ấy, tour du lịch Bắc Sơn của Tiên Phong Travel đồng hành cùng du khách để hành trình trở nên trọn vẹn hơn. Những cánh đồng vàng rực, những khung cảnh mây bay trên đỉnh núi, những bản làng Tày dung dị và cả những nghi lễ, phong tục được tái hiện trong lễ hội đều trở nên sống động dưới sự dẫn dắt của những hướng dẫn viên giàu trải nghiệm.

Không gian rộn ràng của mùa gặt Bắc Sơn

Bắc Sơn nổi tiếng là thung lũng hiếm hoi của vùng biên viễn còn giữ nguyên nét nguyên sơ của văn hoá nông nghiệp lúa nước. Khi lúa chín đồng loạt, cả thung lũng trở thành biển vàng bát ngát trải dài đến tận chân núi. Sắc vàng ấy phản chiếu dưới mặt trời, tạo thành những lớp sóng mượt mà. Gió thổi qua đâu, vàng chuyển động đến đó, nhẹ nhàng như một bản nhạc êm đềm.

Trong khung cảnh rực rỡ ấy, du khách được hòa mình vào nhịp sống lao động truyền thống của người Tày. Trên những thửa ruộng thấp thoáng hình bóng những người phụ nữ trong bộ áo chàm, khăn đội đầu đen tuyền, bàn tay thoăn thoắt gặt lúa bằng liềm nhỏ. Mỗi động tác gọn gàng, chuẩn xác như được truyền lại từ thế hệ trước, không vội vàng, không ồn ã nhưng chứa đựng cả sự bền bỉ và tinh tế.

Tiếng liềm cắt lúa kêu lách cách xen vào tiếng trò chuyện dịu dàng của người dân bản. Vài em nhỏ chạy tung tăng bên vệ ruộng, đôi lúc hái một bông lúa chín xem hạt đã căng sữa hay chưa. Phía xa xa, những con trâu lững thững kéo xe, để lại những vệt đất ẩm thơm mùi đồng nội.

Bắc Sơn mùa này tựa một bức tranh Đông Dương cổ điển, vừa thực vừa mơ, khiến bất kỳ ai cũng muốn hít một hơi sâu, để giữ lấy hương lúa và sự bình yên của miền cao này.

Nét đẹp lao động truyền thống của người Tày

Điểm thu hút của Lễ hội Mùa vàng Bắc Sơn nằm ở việc tái hiện rõ nét đời sống làm nông của đồng bào Tày. Dù nhiều gia đình hiện nay đã dùng máy móc để tạo năng suất, người Tày vẫn gìn giữ những giá trị xưa bằng cách đưa nông cụ truyền thống vào các cuộc thi trong lễ hội.

Giữa sân hội luôn đông nghịt người, cuộc thi gặt lúa bằng liềm tay trở thành tâm điểm. Những người nông dân mặc áo chàm, thắt lưng đỏ, bước vào cuộc thi với dáng vẻ đầy tự tin. Họ gặt từng nhịp chắc tay, lúa đổ xuống thành từng bó mềm mại. Khán giả reo vui khi thấy những bó lúa tròn trịa trở về trong chiếc nia tre.

Sau phần gặt lúa, tiếng chày giã gạo vang lên từ khu vực trình diễn giã gạo thủ công. Mỗi nhịp chày nặng mang theo hơi thở của truyền thống. Gạo sau khi giã được đổ vào nia để sàng. Đôi bàn tay khéo léo của phụ nữ Tày đưa hạt gạo trắng ngần tách khỏi vỏ trấu, từng động tác đều mềm mại như một điệu múa quen thuộc.

Việc gặt, đập và sàng gạo bằng công cụ thô sơ giờ đây đã ít xuất hiện trong đời sống thường ngày. Thế nhưng tại lễ hội, những hình ảnh ấy trở thành bài học sống động để du khách hiểu sâu hơn về giá trị lao động. Đây cũng là cách để con cháu người Tày trân quý những gì cha ông đã gìn giữ qua bao đời.

Bánh chưng đen và sắc màu văn hoá của bản làng

Một trong những khoảnh khắc được mong chờ tại Lễ hội Mùa vàng Bắc Sơn chính là hoạt động gói bánh chưng đen. Bánh được làm từ gạo nếp ngâm với tro của cây núc nác, tạo nên màu đen ánh tím độc đáo. Bên trong là nhân thịt và đậu xanh được nêm vừa đủ để khi nấu lên tỏa mùi thơm nức.

Phụ nữ Tày trong trang phục truyền thống ngồi quây quần bên nhau, bàn tay thoăn thoắt gói từng chiếc bánh. Mỗi chiếc có hình dáng vuông vắn, buộc bằng lạt xanh, trông đẹp như những món quà của núi rừng. Du khách đứng quanh, chăm chú nhìn từng công đoạn, rồi nếm thử khi bánh vừa vớt ra khỏi nồi. Hương nếp mới quyện với mùi tro núc nác tạo cảm giác lạ lẫm nhưng thơm ngọt rất riêng.

Trong những gian nhà sàn gần khu lễ hội, bài hát Then của người Tày vang lên như một lời mời gọi. Tiếng đàn tính ngân dài, kết nối không gian núi rừng với tâm hồn người nghe. Du khách dành thời gian trò chuyện cùng người dân bản, ngắm nụ cười hiền của người phụ nữ Tày, thưởng thức câu chuyện về nghề làm ngói âm dương, về tục cúng bản, về những mùa rẫy đã nuôi dưỡng đất này qua nhiều đời.

Bà Phùng Thị Thanh Nga, Bí thư Đảng ủy xã Bắc Sơn, chia sẻ rằng mỗi khi mùa vàng tới, nơi đây lại rực rỡ sắc màu của niềm vui hội ngộ. Lễ hội năm nay càng có ý nghĩa đặc biệt khi gắn với kỷ niệm 85 năm Khởi nghĩa Bắc Sơn và 75 năm Giải phóng Lạng Sơn. Những mốc son ấy khiến không khí lễ hội trở nên thiêng liêng, để mỗi người dân thêm tự hào về quê hương giàu truyền thống cách mạng.

Trong lễ hội, người dân và du khách đứng bên nhau, thưởng thức từng hoạt động và cảm nhận sự gắn kết giữa con người với thiên nhiên, giữa quá khứ và hiện tại. Đây là dịp để địa phương quảng bá tiềm năng du lịch, tạo cơ hội thu hút doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư tìm đến vùng đất giàu bản sắc này. Những phiên gặp gỡ, những chuyến tham quan làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn trong khuôn khổ chương trình kết nối hợp tác du lịch đều mở ra hướng phát triển mới cho Bắc Sơn.

Ông Nguyễn Hữu Hải, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh Lạng Sơn, cho rằng đây là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch giai đoạn 2025 đến 2030. Bắc Sơn hướng đến mục tiêu trở thành điểm đến của du lịch xanh và văn hóa, nơi mỗi mùa lúa đều trở thành mùa hội, mỗi nếp nhà đều trở thành nơi kể chuyện cho du khách bốn phương.

Hành trình du lịch Bắc Sơn trọn vẹn Tiên Phong Travel

Trong không gian rộng mở của thung lũng Bắc Sơn, mỗi bước chân đều mang lại cảm giác thư thái và dễ chịu. Hành trình khám phá mùa vàng càng trở nên hoàn hảo khi du khách đồng hành cùng tour du lịch Bắc Sơn của Tiên Phong Travel. Từ việc tổ chức lịch trình hợp lý, lựa chọn điểm dừng chân đẹp nhất để ngắm mùa gặt, đến trải nghiệm gặt lúa cùng người dân bản, thưởng thức bánh chưng đen và đón bình minh từ đỉnh Nà Lay, mọi chi tiết đều được chăm chút để tạo sự dễ chịu và thuận lợi.

Đội ngũ hướng dẫn viên am hiểu văn hoá địa phương giúp du khách hiểu rõ hơn về từng nếp nhà, từng câu chuyện của người Tày và từng hoạt động diễn ra trong lễ hội. Khi đứng giữa thung lũng vàng óng ánh, nghe lời kể về truyền thống giã gạo hay bài hát Then, du khách cảm giác như đang tham dự một chuyến trở về, nơi tâm hồn được gột rửa khỏi những ồn ào thường ngày.

Hành trình với Tiên Phong Travel còn mở rộng đến làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, nơi được vinh danh là một trong những ngôi làng đẹp nhất thế giới. Những nếp nhà sàn cổ kính, những con đường nhỏ lát đá, những vườn cây xanh bóng mát và không khí trong trẻo tạo nên trải nghiệm khó quên. Khi kết nối giữa lễ hội và du lịch được thực hiện một cách tự nhiên, du khách cảm nhận được trọn vẹn bản sắc của miền sơn cước.

Mỗi mùa lúa chín vàng, Bắc Sơn để lại trong lòng du khách cảm giác xao xuyến khó tả. Hương lúa, tiếng chày, tiếng đàn then, màu áo chàm, nụ cười nồng hậu của người Tày và cả ánh nắng cuối chiều phủ xuống thung lũng tạo nên những ký ức khó phai. Lễ hội Mùa vàng Bắc Sơn 2025 đã trở thành cầu nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa người dân bản với du khách từ khắp nơi.

Tiên Phong Travel mong muốn mỗi chuyến đi Bắc Sơn mùa vàng không chỉ để ngắm cảnh mà còn là cơ hội để sống chậm, để lắng nghe câu chuyện của đồng bào miền núi, để chạm vào những giá trị rất thật mà thời gian đã hun đúc qua nhiều thế hệ.

Khi ánh mặt trời lùi sau đỉnh Nà Lay, thung lũng Bắc Sơn khoác lên mình lớp sương nhẹ. Đó là khoảnh khắc mà du khách thường lặng đi, để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp bình yên hiếm thấy. Và có lẽ cũng là lúc Bắc Sơn đã ghi dấu trong trái tim họ, như một miền đất hẹn sẽ còn trở lại vào những mùa vàng tiếp theo.